Trong hoạt động sản xuất, một sai số nhỏ trong đo lường có thể dẫn đến hao hụt nguyên liệu, tăng chi phí sản xuất, ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm. Chính vì vậy, đo lường chính xác không chỉ là yêu cầu kỹ thuật mà ngày càng trở thành một trong những yếu tố quan trọng giúp doanh nghiệp nâng cao năng suất, chất lượng và năng lực cạnh tranh.
Nhằm tạo chuyển biến mạnh mẽ trong hoạt động đo lường, ngày 10/8/2018, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 996/QĐ-TTg phê duyệt Đề án “Tăng cường, đổi mới hoạt động đo lường hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam nâng cao năng lực cạnh tranh và hội nhập quốc tế giai đoạn đến năm 2025, định hướng đến năm 2030”.
Một trong những mục tiêu quan trọng của Đề án là tập trung hỗ trợ doanh nghiệp xây dựng và triển khai hiệu quả Chương trình bảo đảm đo lường, tăng cường hoạt động đo lường gắn chặt với hoạt động sản xuất, kinh doanh. Đây cũng là định hướng nhằm đưa đo lường từ một hoạt động kỹ thuật trở thành một bộ phận thiết yếu trong hệ thống quản trị của doanh nghiệp.
Đo lường không chỉ là “kiểm tra thiết bị”
Trong thực tế sản xuất, doanh nghiệp sử dụng rất nhiều phương tiện đo để kiểm soát nguyên liệu đầu vào, các công đoạn sản xuất, chất lượng sản phẩm đầu ra cũng như các chỉ tiêu phục vụ quản lý và vận hành.
Nếu phương tiện đo không được kiểm định, hiệu chuẩn phù hợp, chuẩn đo lường không được kiểm soát, phương pháp đo chưa được xây dựng và áp dụng thống nhất thì kết quả đo có thể thiếu chính xác. Khi đó, doanh nghiệp rất khó kiểm soát một cách hiệu quả chất lượng và chi phí sản xuất.
Chương trình bảo đảm đo lường được triển khai nhằm giúp doanh nghiệp chủ động kiểm soát toàn bộ hoạt động đo lường có liên quan đến quá trình sản xuất, kinh doanh. Theo định hướng của Đề án 996, việc bảo đảm đo lường được thực hiện thông qua các hoạt động như kiểm định, hiệu chuẩn, thử nghiệm phương tiện đo, chuẩn đo lường và xây dựng phương pháp đo.
Như vậy, bảo đảm đo lường không đơn thuần là việc đưa một thiết bị đi kiểm định hoặc hiệu chuẩn theo định kỳ. Quan trọng hơn, doanh nghiệp cần xây dựng được một hệ thống quản lý, kiểm soát hoạt động đo lường phù hợp với đặc thù sản xuất, kinh doanh của mình.
Đo lường chính xác giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí
Một trong những lợi ích trực tiếp của Chương trình bảo đảm đo lường là góp phần giảm tổn thất kinh tế do sai lỗi trong kiểm định, hiệu chuẩn, sử dụng phương tiện đo, chuẩn đo lường cũng như trong quá trình thực hiện các phép đo và thử nghiệm. Khi kết quả đo được kiểm soát tốt, doanh nghiệp có cơ sở chính xác hơn để định lượng nguyên vật liệu, kiểm soát năng lượng, xác định sản lượng, đánh giá chất lượng sản phẩm và kiểm soát các công đoạn sản xuất.
Đặc biệt, việc áp dụng phương pháp đo phù hợp và sử dụng các phương tiện, thiết bị đo có chất lượng có thể góp phần giảm chi phí vận hành, hạn chế sản phẩm không phù hợp, giảm hao hụt và nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực. Đây chính là lý do đo lường ngày càng được nhìn nhận như một “hạ tầng mềm” của hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Từ tuân thủ đến chủ động nâng cao năng lực cạnh tranh
Đề án 996 đặt mục tiêu đến năm 2025 triển khai Chương trình bảo đảm đo lường cho ít nhất 50.000 doanh nghiệp và đến năm 2030 là ít nhất 100.000 doanh nghiệp. Đây là những mục tiêu thể hiện rõ định hướng đưa hoạt động đo lường đến gần hơn với cộng đồng doanh nghiệp.
Theo báo cáo đánh giá kết quả thực hiện Đề án 996 giai đoạn đến năm 2025, đã có 45.596 doanh nghiệp được bảo đảm đo lường; 48 chuẩn đo lường quốc gia được phê duyệt, vượt mục tiêu 41 chuẩn đề ra. Kết quả này cho thấy hoạt động đo lường ngày càng được quan tâm, đầu tư và gắn kết với yêu cầu sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.
Để tiếp tục phát huy hiệu quả, doanh nghiệp cần thay đổi cách tiếp cận: không chỉ xem đo lường là yêu cầu bắt buộc để đáp ứng quy định pháp luật, mà cần coi đây là công cụ quản trị giúp kiểm soát chất lượng, giảm chi phí, nâng cao năng suất và tạo lợi thế cạnh tranh.
Doanh nghiệp nên bắt đầu từ đâu?
Đối với doanh nghiệp, bước đầu tiên là rà soát toàn bộ hệ thống phương tiện đo đang sử dụng trong sản xuất, kinh doanh; xác định những phép đo có ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng sản phẩm, chi phí, an toàn và quyền lợi khách hàng.
Tiếp đó, doanh nghiệp cần kiểm soát tình trạng kỹ thuật của phương tiện đo, thực hiện kiểm định, hiệu chuẩn theo quy định và nhu cầu thực tế; xây dựng, hoàn thiện phương pháp đo. Bên cạnh đó, doanh nghiệp cần xác định trách nhiệm của các bộ phận, cá nhân liên quan và thiết lập quy trình quản lý phương tiện đo.
Có thể khẳng định, bảo đảm đo lường là một trong những nền tảng quan trọng giúp doanh nghiệp kiểm soát chất lượng, nâng cao năng suất và hiệu quả quản trị. Hoạt động này cần được duy trì thường xuyên, gắn chặt với hệ thống quản lý chất lượng và quá trình cải tiến của doanh nghiệp. Trong bối cảnh hội nhập sâu rộng, đo lường chính xác góp phần bảo đảm chất lượng sản phẩm, củng cố uy tín và đáp ứng các yêu cầu của thị trường. Đầu tư cho đo lường vì thế không chỉ là đầu tư cho thiết bị mà còn là đầu tư cho năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững. Chủ động thực hiện Chương trình bảo đảm đo lường sẽ giúp doanh nghiệp nâng cao vị thế, xây dựng thương hiệu và sẵn sàng tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng trong nước và quốc tế./.
